राज्य प्राणी

भारतीय विशाल खार

(शेकरू)

भारतीय विशाल खार, स्थानिक भाषेत शेकरू म्हणून ओळखली जाते, ही महाराष्ट्रातील जंगलांमध्ये आढळणारी मोठी वृक्षवासी खार आहे. तिच्या आकर्षक बहुरंगी अंगावरील केसांमुळे ती ओळखली जाते आणि राज्याच्या जैवविविधतेचा महत्त्वाचा भाग आहे.

राज्य पक्षी

हिरवा कबूतर

(हरियाल)

मराठीत हरियाल म्हणून ओळखला जाणारा पिवळ्या पायांचा हिरवा कबूतर महाराष्ट्रभर आढळणारा सुंदर पक्षी आहे. हिरव्या पिसांमुळे आणि वैशिष्ट्यपूर्ण पिवळ्या पायांमुळे तो सहज ओळखला जातो.

राज्य फुलपाखरू

ब्लू मॉर्मन

(Papilio polymnestor)

ब्लू मॉर्मन हे महाराष्ट्रात आढळणारे मोठे आणि सुंदर फुलपाखरू आहे. पश्चिम घाट प्रदेशातील सर्वात आकर्षक फुलपाखरांपैकी एक असून त्याचे निळे आणि काळे पंख विशेष उठून दिसतात.

राज्य वृक्ष

आंबा

(Mangifera indica)

आंबा हा महाराष्ट्राचा राज्य वृक्ष आहे. हे उष्णकटिबंधीय फळझाड राज्यभर मोठ्या प्रमाणावर लागवड केले जाते आणि त्याला सांस्कृतिक तसेच आर्थिक महत्त्व आहे. आंब्याला फळांचा राजा असेही म्हटले जाते.

राज्य फूल

जारुळ

(Lagerstroemia speciosa)

जारुळ, ज्याला प्राइड ऑफ इंडिया किंवा क्वीन क्रेप मर्टल असेही म्हणतात, हे महाराष्ट्राचे राज्य फूल आहे. त्याला सुंदर जांभळट ते गुलाबी फुले येतात आणि ते राज्यातील बागांमध्ये व उद्यानांमध्ये सामान्यतः आढळते.

कांदळ सफरचंद वृक्ष

(Sonneratia alba)

Sonneratia alba या शास्त्रीय नावाने ओळखला जाणारा कांदळ सफरचंद वृक्ष महाराष्ट्राच्या किनारी भागात आढळणारी महत्त्वाची मॅंग्रोव्ह प्रजाती आहे. किनारी परिसंस्थांचे संरक्षण आणि महाराष्ट्रातील किनारी ओलसर प्रदेश व मॅंग्रोव्ह वनांची जैवविविधता टिकवण्यासाठी हा वृक्ष महत्त्वाची भूमिका बजावतो.